All about jaundice and its treatment in Nepali.
जन्डिस प्रायः अल्पकालीन हेपाटाइटिस (एक्युट हेपाटाइटिस)बाट हुने गर्छ। यसको प्रमुख कारण पानीबाट सर्ने 'हेपाटाइटीस–इ' 'हेपाटाइटीस–ए' नाम गरेका जीवाणु हुन्। वर्षामा पानीको सरसफाइ र स्वच्छतामा ध्यान नदिएमा एक्युट हेपाटाइटिसको सिकार हुन समय लाग्दैन।
एक्युट हेपाटाइटिसको समस्या प्रायः युवा वर्गमा (१६३५ वर्ष) बढी देखिने गरेको छ। अझ बाहिरबाट काठमाडौंमा अध्ययन गर्न आउने युवा यसबाट बढी प्रभावित देखिन्छन्।
एक्युट हेपाटाइटिसका लक्षण
यस समस्याको सुरुवात सामान्य रुघा र ज्वरोको लक्षणबाट हुन्छ। ज्वरो आउने, खानामा अरुचि हुने, खाने कुरा देख्ने वा खानाको बास्ना थाहा पाउनेबित्तिकै वाकवाकी लाग्ने र वान्ता हुने एक्युट हेपाटाइटिसको सुरुवाती लक्षण हुन्। यी लक्षण देखापरेको केही दिनमा पिसाबको रङ गाढा पहेंलो हुने र दिसा सेतो रङको हुने गर्छ। बिस्तारै आँखा र शरीर पहेंलो हुंदै जान्छ। शरीर पहेंलो हुने अवस्थालाई जन्डिस भनिन्छ। एक्युट हेपाटाइटिस जन्डिसको धेरै कारणमध्ये एउटा प्रमुख कारण हो। यसबाहेक धेरै कारणबाट जन्डिस हुन सक्छ।
पहेंलोपन बढ्दै गएमा शरीर चिलाउने समस्या देखा पर्न सक्छ। केही हप्ता वा महिनापछि खानाको रुचिमा बिस्तारै सुधार आउँछ र वाकवाकी आउने समस्या घट्दै जान्छ। पहेंलोपन पनि क्रमशः कम हुँदै जान्छ। यी सबै लक्षण एक्युट हेपाटाइपटिस निको हुँदै गएका लक्षण हुन्। यो रोग निको हुन एकदेखि तीन महिना लाग्छ। तर कसैकसैमा एक्युट हेपाटाइटिसले चर्को रूप लिन सक्छ। यस्तो अवस्थामा कलेजो फेल पनि हुन सक्छ।
उपचार
एक्युट हेपाटाइटिस निको हुने प्रक्रिया हाम्रै शरीरबाट नै हुन्छ। कुनै औषधि (एलोपाथिक वा अयुर्वेदिक)कै कारण यो रोग निको हुने प्रमाण चिकित्सा विज्ञानमा भेटिएको छैन। एक–तीन महिनाभित्र ९९ प्रतिशतमा कलेजो सामान्य अवस्थामा आउने गर्छ र यसको केही असर बाँकी रहन्न। पूरा आराम, पोषिलो खाना खाने तथा अनावश्यक औषधि प्रयोग नगर्ने हो भने एक्युट हेपाटाइटिस निको हुन्छ।



